Karol Miarka – nauczyciel, który obudził Śląsk
Czy można zmienić los całego regionu… zaczynając od nauki czytania i pisania? Karol Miarka udowodnił, że tak. Jego życie to historia przemiany, odwagi i walki o język oraz tożsamość Ślązaków.
Karol Miarka urodził się 22 października 1824 roku w Pielgrzymowicach, w rodzinie nauczycielskiej. Już jako chłopiec uczył się pilnie – najpierw w Pszczynie, potem w gimnazjum w Gliwicach
i seminarium nauczycielskim w Głogówku. W młodości uległ germanizacji i początkowo nie znał dobrze języka polskiego. Pracował jako nauczyciel w Lędzinach, Urbanowicach i Piotrowicach, a po śmierci ojca wrócił do rodzinnej wsi, by objąć jego posadę.
Dopiero około 1860 roku nauczył się dokładnie języka polskiego – i wtedy wszystko się zmieniło. Pod wpływem ludzi, którzy uświadomili mu jego polskie korzenie, zaczął pisać po polsku i walczyć
o prawa Ślązaków. Jego pierwsza polska powiastka „Klemensowa Górka” oraz broszura „Głos wołającego na puszczy górnośląskiej” były jak wołanie o przebudzenie – Miarka pokazywał w nich, jak bardzo lud śląski jest krzywdzony i jak ważne jest czytanie oraz edukacja.
Nie był tylko pisarzem – był także płomiennym mówcą i działaczem społecznym. Jako redaktor czasopism, m.in. „Zwiastuna Górnośląskiego” i później „Katolika”, organizował zebrania, zakładał towarzystwa narodowe i robotnicze oraz budził w ludziach dumę z bycia Polakami. Za swoją działalność był prześladowany przez władze pruskie, stawał przed sądami, trafiał do więzienia i żył
w biedzie, ale nigdy się nie poddał.
Miarka pisał także powieści i sztuki teatralne, m.in. „Szwedzi w Lędzinach”, „Petronela” i „Kulturnik”.
W Mikołowie założył własną drukarnię, dzięki której polskie książki i gazety trafiały do zwykłych ludzi.
Ostatnie lata życia spędził w Cieszynie, gdzie zmarł 15 sierpnia 1882 roku. Choć nie był wielkim uczonym ani sławnym pisarzem, jego nazwisko przetrwało jako symbol walki o język, kulturę
i tożsamość Śląska.
Karol Miarka to przykład człowieka, który potrafił się zmienić i całe życie poświęcić innym. Dzięki niemu wielu Ślązaków odkryło, kim są i jak ważny jest ich język i historia.
